8 juni 2026 – Op 18 maart vonden de landelijke gemeenteraadsverkiezingen plaats. Niet bij iedereen hoog op de agenda, maar toch ook voor Utrecht en de buurten in Zuidwest niet onbelangrijk! Daarom vond op 9 maart een verkiezingsdebat plaats bij Krachtstation rond thema’s als betaalbaar wonen, kansen voor jongeren, werk en ondernemerschap, veiligheid en leefbaarheid en samenleven in diversiteit. Er was meer aandacht voor de verkiezingen, maar wat leverde dat op?
Tekst en beeld: Maurice Hengeveld
Niet iedereen is goed op de hoogte van de lokale politiek. Wie vormen bijvoorbeeld het college, welke partijen zitten er in de gemeenteraad en wat hebben zij betekend voor de stad? Wijkwethouder Dennis de Vries kent natuurlijk iedereen van zijn columns in De Zuidwester. Toch? Maar ook, hoe werkt de lokale politiek eigenlijk, welke besluiten worden er genomen en hoe gebeurt dat? Hebben bewoners daar invloed op? Welke onderwerpen spelen er? Het is voor veel bewoners niet duidelijk, maar wel belangrijk of zelfs bepalend voor je stemkeuze tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.
VORIGE VERKIEZINGEN
Hoe zat dat bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022? Die informatie is terug te vinden op onderzoek.utrecht.nl/verkiezingen/uitslag-gemeenteraadsverkiezing, maar ook dat weet niet iedereen. De opkomst was destijds met 56,3 procent lager dan in 2018, maar Utrecht had van de vier grote steden wel de hoogste opkomst. GroenLinks werd toen met 18,5 procent van de stemmen de grootste partij in acht van de tien Utrechtse wijken. D66 volgde met 16,3 procent van de stemmen en VVD met 9,4 procent.
In Zuidwest lagen de verhoudingen iets anders en scoorden na GroenLinks (17,5 procent) en D66 (15,6 procent) juist DENK (8,6 procent) en de PvdA (8,5 procent) hoger dan de VVD (6,3 procent).
ZEVENTIEN FRACTIES ACTIEF
In 2026 zijn er natuurlijk andere omstandigheden.Zo vormen GroenLinks en PvdA samen inmiddels één beweging met een gezamenlijk verkiezingsprogramma, D66 moet het doen zonder wethouder Eelco Eerenberg (financiën, jeugd, onderwijs en duurzaamheid) die inmiddels staatssecretaris Financiën is in het nieuwe landelijke kabinet Jetten. En ook wethouder Eva Oosters van Student & Starter stopt met haar politieke activiteiten binnen de gemeenteraad. Jos de Winter, van het welbekende Café DIKKE
DRIES, is lijstduwer van de VVD geworden vanwege de toenemende regelgeving voor ondernemers in de stad. Daarnaast zijn er op dit moment zeventien verschillende fracties actief in de Utrechtse gemeenteraad met LINK en Utrecht Solidair als meest recente ontstane nieuwe fracties. Maar ondanks alle veranderingen bleek de uitslag toch niet heel verrassend.
VERSPLINTERING
De opkomst in Utrecht was dit jaar 60,7 procent, landelijke 53,7 procent en in Utrecht Zuidwest 52 procent. En het succes van GroenLinks-PvdA als één beweging was in de verkiezingsuitslag direct zichtbaar. Zij wonnen met maar liefst 14 zetels, gevolgd door D66 met 9 zetels, de VVD met 5 zetels, het CDA met 3 zetels en DENK met 2 zetels. In Zuidwest behaalde DENK de derde plaats. Wat verder opvalt, is het groeiende aantal lokale partijen en daarmee de versplintering van de Utrechtse politiek. Voor de winnaars betekent dit dat ze vaker op zoek moeten naar samenwerking. Kleine(re) partijen met ‘maar’ één zetel komen echter steeds meer in de gelegenheid om ook enige invloed uit te oefenen op het te voeren beleid. Voor kiezers wordt het politieke speelveld daarmee wel iets onoverzichtelijker. Wat deze uitslag zegt over het politieke beleid voor de komende jaren, valt wellicht beter op te maken uit het beleid van de afgelopen jaren dan uit alle beloftes voor de komende jaren.
BEGRIJPELIJKE TAAL
Eigenlijk is het natuurlijk de lokale media die de gemeentepolitiek en het gevoerde beleid moet volgen en er in begrijpelijke taal over moet berichten. Dat gebeurt echter onvoldoende. En als de politiek een rol speelt bij ontwikkelingen of onderwerpen in de buurten waarover wij nieuws brengen is het ook aan ons om dat hier te behandelen. Daarvoor hebben wij echter niet de middelen, dus (ook) wij kijken daarvoor toch een beetje naar www.duic.nl en www.denuk.nl. Op dat laatste nieuwsplatform is het bijvoorbeeld journalist Cees Grimbergen die een interessante reeks artikelen heeft gepubliceerd over de woonproblematiek op Kanaleneiland, de verkoop van sociale huurwoningen en de handel in woningen. Interessant om je eens in te verdiepen. Als kleine vrijwillige redactie kunnen wij dergelijk nieuws helaas niet brengen, maar
we doen ons best! Wordt dus zeker vervolgd…
